Chương 482 — Trước hết là báo chí

Các giáo sĩ ở Sương Khuyết thành không hay biết bên ngoài bức tường thành bị phong tỏa kia đang diễn ra chuyện gì. Thực ra dù có phong tỏa hay không, họ cũng chẳng mảy may để ý tới những cuộc thâm nhập và phá hoại bắt đầu từ tầng lớp dân chúng thấp nhất. Từ sau buổi hỏa thiêu công khai tại quảng trường ngày hôm ấy, trong Sương Khuyết thành tạm thời yên ắng trở lại. Các thần quan ở đại giáo đường cho rằng đốt sạch đống tài liệu tuyên truyền kia là đã giải quyết xong vấn đề, ít nhất là kịp thời ngăn chặn được sự phá hoại tiếp diễn của người Sesil. Nhưng sự thật là, một thế lực mãnh liệt hơn đang âm ỉ lên men dưới vẻ ngoài bình lặng giả tạo kia — lên men ở mọi ngóc ngách của tòa thành bị phong tỏa này.

Những lời đồn đại không rõ nguồn gốc bắt đầu lan khắp thành phố. Người ta lén lút tụ tập trong nhà sau khi trời tối, bàn tán về nguồn lương thực tiếp tế ngày một eo hẹp và cánh cổng bị khóa chết ở khu giáo đường. Có người nói đã trông thấy từng xe từng xe lương thực được chở vào khu giáo đường; có người nói dưới lòng đất giáo đường Sương Hành dự trữ số lương đủ cho cả thành ăn suốt một năm; lại có những tin tức khiến người ta bất an hơn, rằng đám giáo sĩ trong thành đã bắt đầu chuẩn bị trốn chạy. Muôn vàn tin đồn như thể bỗng chốc nảy nở khắp nơi chỉ trong một đêm, rồi nhanh chóng lan truyền khắp các khu ngoại thành.

Còn nhiều hơn thế, những truyền đơn và sách lẻ trong cơn ngầm cuộn sóng ấy lại theo những con đường bí mật len lỏi vào trong thành.

Vụ thiêu đốt và hỏa hình nơi quảng trường quả thực đã tạo nên sức răn đe rất mạnh, đông đảo dân thường bị chấn nhiếp, nên khi lô truyền đơn mới xuất hiện, lập tức có rất nhiều người chủ động nộp lên. Nhưng một bộ phận khác lại lặng lẽ giữ những thứ ấy lại. Trong lô truyền đơn thứ hai, không chỉ có những điều phanh phui về Giáo hội Diệu Thần, mà còn có cả mô tả về một cuộc sống tốt đẹp khác: một đức tin cởi mở hơn, một cuộc sống sung túc hơn, và ánh Thánh Quang thuộc về mỗi người. Những điều ấy có sức hấp dẫn khó nói thành lời đối với dân chúng Luan vốn đã phải chịu đựng cuộc sống phong tỏa cao áp triền miên.

Bởi vậy, cùng lúc với việc rất nhiều truyền đơn được chủ động nộp lên, một bộ phận khác lại chuyển sang những kênh lưu truyền bí mật hơn: chúng lan trong những ngõ hẻm không ai để ý, lan trong những đêm tối mịt mùng, lan giữa những con người đói khát và hoang mang. Có lẽ đường đi của chúng gian nan hơn, nhưng chúng để lại ấn tượng sâu đậm hơn trong lòng người. Và trong quá trình ấy, Sương Khuyết thành đang dần dần rạn nứt theo một cách khó nhận ra.

Các thần quan trong đại giáo đường có lẽ mãi mãi không thể hiểu nổi vì sao những truyền đơn ấy lại có sức hấp dẫn lớn đến thế với dân thường. Nhưng những đặc vụ Cục Tình báo Quân sự đang tiến hành phá hoại trong thành thì hiểu rất sâu sắc điều này: trước khi Sesil quật khởi, thế giới này chưa từng có bất kỳ nhóm siêu phàm nào hay nhóm quý tộc nào chịu dùng thái độ đối xử với "con người" mà trò chuyện với dân chúng. Dẫu cuộc trò chuyện ấy chỉ là vài câu in trên giấy, chỉ là vài lời thăm hỏi, vài lời khích lệ, vài lời hứa hẹn, thì hơi ấm mà chúng mang theo trong cái thời đại lạnh giá này cũng vô cùng quý giá.

Dân thường trong Sương Khuyết thành được coi là hạng thượng đẳng trong giới bình dân: họ giàu có hơn, thể diện hơn, tỷ lệ biết chữ cao hơn so với dân thường nói chung. Nhưng suy cho cùng họ vẫn chỉ là bình dân mà thôi. Trong thời đại mà đẳng cấp được phân định rạch ròi này, họ vẫn là tầng lớp thấp nhất trong Minh Viên thành. Vào những ngày thái bình no đủ, có lẽ họ còn sống khá hơn người nơi khác một chút, nhưng khi tình thế khó khăn ập đến, điều kiện sống của họ lập tức rơi xuống dốc không phanh. Chính khoảng cách chênh lệch khổng lồ ấy càng làm sâu sắc thêm nỗi bất mãn trong lòng họ, khiến họ ngày càng xa cách với đám thần quan trong thành.

Đương nhiên, đại giáo đường không phải là mãi mãi không thể phát giác ra tất cả những điều này. Vùng ven khu giáo đường và ngoại thành có mối liên hệ chằng chịt muôn sợi. Khi những truyền đơn mới bị phát hiện và nộp lên, các thần quan cao cấp cuối cùng đã cảnh giác. Họ kinh ngạc trước số lượng và tốc độ bổ sung của những truyền đơn ấy, rồi lập tức tiến hành từng đợt lục soát và tra hỏi khắp các khu vực. Trong quá trình đó, giám mục Luan là Pháp Lan Bối Lãng còn đặc biệt triệu tập toàn thể cư dân trong thành và thuyết giảng tại quảng trường. Ông ta nói với mọi người rằng tình cảnh gian nan hiện nay của Sương Khuyết thành chính là do sự phong tỏa của người Sesil gây ra, người Sesil mới là kẻ đầu têu gieo rắc khó khăn; ông ta kêu gọi mọi người giữ vững lòng thành kính với Thần Thánh Quang và lòng trung thành với giáo hội, lấy ý chí kiên cường nhất để đối mặt với cục diện khó khăn trước mắt.

Đó là một buổi thuyết giảng được coi là thành công, Pháp Lan Bối Lãng phần nào vãn hồi được lòng tin của một bộ phận dân thường. Nhưng sau khi buổi thuyết giảng kết thúc, hàng chục dân thường bị nghi ngờ đã lén bàn tán về giáo hội, về truyền đơn đã phải chịu roi vọt công khai. Theo từng nhát roi quất xuống, càng nhiều người lại chỉ tích tụ thêm sự chống đối và oán hận với giáo đường Sương Hành.

Kẻ phong tỏa thành phố có lẽ là người Sesil, nhưng kẻ vung roi và cướp đoạt lương thực lại chính là các tu sĩ. Đối với phần lớn dân chúng bình thường, thực ra họ chẳng hề để tâm tới những chi tiết của cuộc đối đầu này, họ chỉ quan tâm tới cuộc sống của chính mình mà thôi.

Còn nhiều tư liệu hình ảnh hơn nữa lập tức được đưa ra ngoài Sương Khuyết thành, đưa về bản thổ Sesil, đưa tới các xưởng in ở bốn tòa thành công nghiệp mới của Nam cảnh, biến thành hàng vạn tờ báo, rồi được phát đi khắp Nam cảnh.

Nhờ ứng dụng máy in công nghiệp, số lượng phát hành và tần suất phát hành của Tuần báo Sesil tăng lên rất nhiều. Giờ đây nó không chỉ được phát hành khắp toàn cảnh, mà còn từ mỗi tuần một kỳ chuyển thành mỗi tuần hai kỳ, thỉnh thoảng lại thêm một kỳ đặc san.

Tuần báo Sesil với lượng độc giả ngày càng đông hiện đã có càng nhiều người đọc: thương nhân dùng nó để đánh hơi cơ hội làm ăn, học giả dùng nó để tích lũy tri thức, dân thường biết chữ cũng dựa vào nó để nắm bắt biến động giá lương thực, thay đổi chính lệnh. Ngay cả những người không biết chữ cũng tụ tập quanh người biết chữ, nghe người ta đọc nội dung trên báo để hiểu những thay đổi trên mảnh đất này, bởi lẽ những thông tin ấy đều gắn bó thiết thân với cơm ăn áo mặc, nhà cửa đi lại của họ.

Bani, người sống ở thành Karlor, chính là một kẻ có mối quan hệ mật thiết với báo chí. Ngày đầu tiên và ngày thứ sáu mỗi tuần, cậu đều đến nơi bán báo từ rất sớm, nhận được kỳ Tuần báo Sesil mới nhất trước tất cả mọi người, và một lần là lấy rất nhiều, rất nhiều bản.

Bởi vì cậu là một cậu bé bán báo.

Đây là một "nghề" mới nổi, thậm chí còn chưa được coi là nghề. Các quan chức Sảnh Chính vụ để báo chí có thể phát hành ra ngoài càng nhanh càng tốt, giảm bớt áp lực cho Cục Báo chí, đã tuyển một lứa trẻ con trong ngôi trường Thông thức mới thành lập. Tiêu chuẩn tuyển chọn là gia cảnh nghèo khó mà thành tích khá tốt. Lũ trẻ này ra ngoài làm việc vào các buổi sáng thứ Hai và thứ Bảy khi không có tiết học; thu nhập nửa ngày tuy không nhiều, nhưng đối với chúng và gia đình phía sau chúng vẫn là một khoản phụ cấp quý giá khó có được. Còn Bani, nhờ học được chút ít kỹ năng đánh vần từ cha mình, lại có thành tích tốt trong trường, nên đã giành được công việc quý báu này.

Buổi sáng tinh mơ, tia nắng đầu tiên còn đang chần chừ nơi đường chân trời, những ngọn đèn đường ma tinh thạch mới dựng trên phố vẫn chưa tắt, Bani đã có mặt trước cửa Cục Báo chí. Sau lưng cậu xếp hàng hơn chục người, trong đó một nửa là những đứa trẻ nửa lớn như cậu.