Chương 1059 — Lấy lửa

Từ thái độ của Bì Quân, Bối Dực Lạp nhận ra kỹ thuật «não tổng hợp» mà mình đã sáng tạo ra dường như quan trọng hơn những gì bà tưởng tượng — vị «Kẻ lang thang ngoài cõi» luôn nghĩ xa hơn người khác một bước ấy dường như đã nhìn thấy từ kỹ thuật này một tiền cảnh phát triển rộng lớn nào đó, hoặc là… y đã sắp đặt sẵn cho nó một ứng dụng nào đó trong tương lai.

»Ta có thể hỏi một chút không?« Bà nghĩ ngợi, rồi không nhịn được mà tò mò hỏi, »Các ngươi định dùng những ‹bộ não› này để làm gì? Chắc không chỉ để mở rộng quy mô của những Ca giả Linh năng và chế tạo thêm nhiều thiết bị hỗ trợ tâm trí chứ?«

Bì Quân lặng lẽ nhìn Bối Dực Lạp một cái, sau khi suy nghĩ đôi chút, y mỉm cười hỏi: »Bà đã từng đến xem những xưởng máy ầm ầm ấy chưa?«

»Xưởng máy?« Bối Dực Lạp sững người, rồi gật đầu, »Đương nhiên rồi — tuy hiện giờ ta không thể di chuyển, nhưng toàn bộ vùng Soring vốn có rất nhiều xưởng máy, ta đã thấy những xưởng sản xuất quần áo và thùng chứa kim loại, cả những xưởng xử lý nước thải và tái chế quái vật bùn mềm… những cỗ máy ấy để lại ấn tượng sâu sắc.«

»Đúng vậy, để lại ấn tượng sâu sắc, nhưng có lẽ chúng còn có thể để lại ấn tượng sâu sắc hơn nữa,« Bì Quân nhướng mày, »Những cỗ máy ấy có sức mạnh to lớn, hiệu suất rất cao, nhưng so với một người thợ khéo léo thì những gì chúng làm được vẫn còn quá ít, quá thô kệch. Là một người Gondor, chắc bà biết những công xưởng ma pháp của bảy trăm năm trước vận hành thế nào…«

»Các ngươi định để những cỗ máy… học cách suy nghĩ?« Bối Dực Lạp cuối cùng cũng hiểu được ý của Bì Quân, mắt bà lập tức mở to, »Lợi dụng những bộ não tổng hợp ấy?«

»Không chỉ có vậy, chúng ta có lẽ còn có thể để cả xưởng máy học cách suy nghĩ,« Bì Quân gật đầu, »Hãy tưởng tượng một cảnh tượng như thế này — xưởng máy của chúng ta là một con quái thú thép khổng lồ, mà con quái thú thép ấy đã có được đầu óc. Ở trung tâm xưởng, trong thiết bị tư duy có ngâm một cỗ máy chủ mô ướt trung thành, những sợi thần kinh của nó lan tỏa theo các ống dẫn khắp phân xưởng, từng cỗ máy là những đầu mút của nó. Tất cả bánh răng và đòn bẩy giờ đây đều trở nên khéo léo, làm những việc tinh xảo như ngón tay của người thợ, còn công nhân và kỹ thuật viên chỉ cần phụ trách ra lệnh và thiết kế ra những quy trình làm việc tiên tiến hơn…«

Bối Dực Lạp im lặng mấy giây, bà cho rằng nếu mình vẫn còn một quả tim thì quả tim ấy có lẽ sẽ ngừng đập trong giây lát. Bà thừa nhận mình đã bị cảnh tượng mà Bì Quân miêu tả cuốn hút, thế nhưng lại cảm thấy một nỗi… cảnh giác khó gọi tên. Cuối cùng bà lắc đầu, nhìn thẳng vào mắt vị Đại Đức Lỗ Y đứng đầu đế quốc trước mặt: »Sao ta lại không biết ngươi còn có bản lĩnh dùng từ đặt câu tinh diệu đến thế?«

»Vì những lời này đều là bệ hạ nói, ta chỉ phụ trách học thuộc rồi đọc lại một lần,« Bì Quân thản nhiên thừa nhận, »Người đã hình dung ra một phương thức sản xuất khiến người ta kinh ngạc… Nhưng nói đi cũng phải nói lại, người cũng nhấn mạnh đến những khía cạnh bất an ẩn sau kỹ thuật này, ví như những bộ não ấy liệu có mất kiểm soát không, ví như chúng liệu có sinh ra ‹suy nghĩ› của riêng mình không, ví như vai trò của con người trong xưởng máy… Bà cũng là người làm kỹ thuật, hơn nữa còn từng trải qua thời đại Gondor, hẳn có thể hiểu bệ hạ đang lo ngại điều gì.«

»Đúng thế, ta có thể hiểu — và may mắn là người đã lo ngại về những điều ấy rồi, nỗi lo của người trái lại khiến ta nhẹ nhõm,« Bối Dực Lạp vừa nói vừa làm động tác thở ra như con người, »Biết nói thế nào nhỉ… tương lai mà ngươi vừa phác họa thậm chí khiến ta cảm thấy hơi căng thẳng… Khi ta tưởng tượng đến cảnh những xưởng máy và cỗ máy ấy lại bắt đầu suy nghĩ, nỗi căng thẳng này còn sâu sắc hơn nữa.«

Sau đó bà ngừng lại một chút, như đang suy nghĩ, rồi mới nói tiếp: »Nhưng cũng may, chúng ta cũng không nhất thiết phải căng thẳng đến thế. Ở giai đoạn hiện nay, bộ não tổng hợp mà ta sáng tạo ra, xét về cấu trúc sinh lý, vốn không có điều kiện để sinh ra ‹tự ý thức›. Nó là một cơ quan tính toán hỗ trợ, có thể nhanh chóng hoàn thành việc quy nạp tổng hợp khối dữ liệu khổng lồ và đảm nhận một số công việc truyền tín hiệu ý thức, nhưng về bản chất, các nút thần kinh của nó không thể độc lập tư duy những vấn đề phức tạp. Cho nên trừ khi chúng ta thiết kế lại toàn bộ cấu trúc của não tổng hợp, bằng không chúng ta chẳng cần lo những bộ não ấy chỉ bị kích thích một cái là sinh ra tự ý thức rồi mất kiểm soát.

»Mặt khác, cũng chính vì những bộ não này chỉ có thể thực hiện nhiệm vụ tính toán và chấp hành những mệnh lệnh đơn giản, nếu chúng thật sự được dùng để điều khiển máy móc thì cũng chỉ có thể làm những việc đã định sẵn, tiến hành những thao tác lặp đi lặp lại với độ phức tạp không cao. Thế nên chúng ta không phải lo con người trong xưởng máy sẽ đồng loạt thất nghiệp… nhưng số vị trí việc làm giảm đi thì là chắc chắn.

»Điều bệ hạ lo ngại kỳ thực không chỉ là con người thất nghiệp, thực ra đó thậm chí chẳng phải vấn đề quan trọng,« Bì Quân lắc đầu, »Thực ra vấn đề lớn nhất của các xưởng máy khắp nơi lại là thiếu hụt công nhân. Cho dù sau này hơn nửa số máy móc đều có khả năng tự vận hành thì khoảng trống việc làm vẫn lớn đến đáng sợ… Nhưng đây cũng không phải chuyện chúng ta cần bàn hôm nay.

»Tóm lại, tình hình đã như bà nói, thì cá nhân ta trái lại thấy nhẹ nhõm.«

Bối Dực Lạp nhìn Bì Quân từ trên xuống dưới, bà đang suy nghĩ, rồi như có điều ngẫm nghĩ mà nói: »Đã bàn đến chủ đề ‹để máy móc suy nghĩ› này, thì ta cũng có vài ý kiến của riêng mình…«

»Bà nói đi,« Bì Quân lập tức gật đầu, »Lĩnh vực này bà rất chuyên nghiệp.«

»Không liên quan gì đến chuyên nghiệp, ta chỉ chợt nhớ đến vài chuyện thời Gondor,« Bối Dực Lạp nói, những dây leo và cành nhánh uốn lượn sau lưng bà cọ xát trên sàn, phát ra tiếng sột soạt, »Ngươi hẳn biết, ngay từ thời Gondor, con người đã từng sáng tạo ra những ‹cỗ máy› có thể suy nghĩ — khi ấy chúng ta gọi chúng là ‹Người sắt›, còn kỹ thuật ma nhân và khôi lỗi hiện đại đều có thể tính là tàn dư của loại kỹ thuật ‹trí tuệ› ấy. Đương nhiên, hạt nhân tâm trí của Người sắt và hạt nhân ma thuật của khôi lỗi về bản chất là những thứ hoàn toàn khác với ‹não tổng hợp›, nhưng chúng cũng có điểm tương đồng, ví như… đều có khả năng mất kiểm soát.

»Mà trong thời đại Gondor, để tránh Người sắt mất kiểm soát, chúng ta đã từng áp dụng một biện pháp đặc biệt.«

»Biện pháp đặc biệt?« Bì Quân lập tức lộ vẻ tò mò, »Biện pháp gì?«

»Ta chỉ biết đại khái — dẫu sao năm xưa ta cùng các huynh trưởng của ta cũng chỉ là những tiểu quý tộc ở biên cương, mà điều ta sắp nói lại là kỹ thuật tiên tiến nhất của loài người thời ấy,« Bối Dực Lạp vừa hồi tưởng vừa chậm rãi nói, »Năm xưa, Người sắt của Gondor đều được hợp nhất vào một hệ thống gọi là ‹Mạng lưới Người sắt›, hệ thống này giống như ‹bộ não› chung của lũ Người sắt, chúng phải chịu sự điều khiển của mạng lưới này mới có thể hành động, mà những nút thượng tầng của mạng lưới này… ngươi đoán xem là gì?«

»Nút thượng tầng?« Bì Quân nhíu mày, nhưng ngay sau đó y đã nghĩ đến một người, một kẻ Nghịch giả cổ xưa như Karmel, »Khoan đã, ta đoán ra rồi…«

»Đúng như ngươi đoán,« Bối Dực Lạp gật đầu, »Chính là hoàng thất Gondor thời ấy, gia tộc Norton.

»Mỗi một thành viên của gia tộc Norton đều phải chấp nhận cải tạo thần kinh khi còn sống, để bộ não của mình có thể hợp nhất vào Mạng lưới Người sắt giống như lũ Người sắt, thậm chí ngay cả sau khi chết, ý thức của họ cũng được giữ lại, tiếp tục vận hành trong Mạng lưới Người sắt dưới một hình thức nào đó. Từng thế hệ hoàng thất Norton đã dùng cách này để duy trì sự khống chế tuyệt đối đối với ‹Người sắt› — loại binh lính máy móc có trí tuệ cao ấy… Tuy Gondor nay đã không còn, nhưng cho đến ngày đế quốc cổ diệt vong, những binh đoàn Người sắt ấy quả thực chưa từng mất kiểm soát.«

Bì Quân há miệng, hồi lâu mới lẩm bẩm: »Cách giữ lại ý thức này sao lại khiến ta nghĩ đến những kẻ Bất tử…«