Chương 6 — Nhà họ Đậu

Đậu Diệu Thành không muốn mẹ lo lắng, lại cũng chẳng muốn cúi đầu trước anh cả, bèn buột miệng: »Mẹ xem đám làm quan ấy, có ai là không tranh nhau nịnh bợ? Chưa cần mở miệng, đã có người dâng cơm dâng rượu dâng bạc, còn sợ dâng rồi người ta không nhận. Con khác anh cả, con một ngày không kiếm được bạc thì một ngày không có gì ăn.«

Triệu thị lại nghe lọt tai. Bà cười khà: »Con tưởng mẹ già lẫn rồi chắc.« Trong lòng lại nghĩ, con trai cả chỉ có chừng ấy bổng lộc, mà mỗi lần về nhà, không phải hiếu kính mẹ nhân sâm yến sào thì cũng là châu báu ngọc ngà, vợ con cháu chắt của đại phòng bốn mùa quần áo trang sức năm năm đổi mới, thấy vậy thì ngày tháng quả thực khá giả lắm. Lời con trai cả nói có lý, nhưng mối buôn của con trai thứ cũng chẳng dễ dàng gì. Lần trước đến phủ Tùng Giang, để tiếp đãi mấy vị quan lão gia ấy, uống rượu đến nỗi ngửi thấy mùi rượu là thấy khó chịu. Dẫu vậy, số bạc con trai thứ kiếm được xưa nay chưa từng giấu riêng, đều nộp vào công quỹ, mọi khoản lợi đều chia đôi với con trai cả.

Nghĩ đến đó, bà bỗng thương xót đứa con trai thứ.

Có thân phận quan và không có thân phận quan quả là khác nhau.

Không thế thì người đời sao lại chen chúc đến bể đầu mà làm quan.

Lòng bà lão ngả về đứa con trai thứ ngày ngày hỏi han ân cần trước mặt mình.

Còn Đậu Diệu Thành thì dứt con đường làm quan, mối buôn lại có người quản sự đắc lực giúp sức, càng làm càng lớn, càng làm càng phát đạt, lòng hắn dần dần chuyển sang hưởng thụ.

Ban đầu chỉ là gọi bạn bè đến, chén tạc chén thù, sau đó bắt đầu vào vườn lê nghe hát, rong ruổi chốn phố phường.

Triệu thị biết được, khuyên con trai thứ: »Con là người có thân phận, sao lại chung một bàn rượu với đám đàn bà con buôn bán vặt ấy? Chi bằng mua vài đứa nha đầu thông minh lanh lợi về, mời danh giác ở phủ Chân Định đến dạy, tự nuôi một gánh hát, vừa có thể diện, vừa giải buồn, ngày lễ ngày tết lại có thêm phần rôm rả.«

Có lời này của mẹ, Đậu Diệu Thành còn kiêng dè gì nữa?

Hắn càng chơi bời hoang đường hơn.

Mâu thuẫn giữa hai anh em cũng ngày một sâu hơn.

Triệu thị thấy tình hình không ổn, bèn mời anh trai bên nhà mẹ đẻ đến bàn kế.

Cậu Triệu nghĩ ngợi giây lát, nói: »Anh em ruột thịt thì cũng phải tính toán cho rõ ràng. Chi bằng nhân lúc bà còn sống mà chia nhà đi. Mỗi người sống một nhà, thì cũng chẳng còn gì để nói nhau nữa.«

Triệu thị trầm ngâm hồi lâu, đau lòng hạ quyết tâm: »Thà thế còn hơn để sau khi tôi chết, thiên hạ chê cười chia gia sản không đều. Tiếng xấu chia nhà này, tôi mang vậy. Dù sao tôi cũng là kẻ đã một chân bước vào cửa đất rồi.« Rồi sai gọi con trai cả về: »…Đừng vì mấy việc vặt ấy mà cãi nhau nữa!«

»Mẫu thân, đây không phải việc vặt.« Đậu Hoán Thành không đồng ý chia nhà, cố thuyết phục mẹ, »Con đường khoa cử chỉ vinh một thời, văn chương thì tốt đẹp ngàn năm. Cái gốc để gia tộc đứng vững trong đời không hoàn toàn ở chuyện thi cử, mà môn phong thì muôn phần không thể thiếu. Có khoa cử mà không có môn phong, nếu giữ được bản tâm, không bị say đắm nơi vàng ngọc mà mê hoặc thì còn may, nếu giữ không nổi, quen sống sung sướng mà bỗng chốc sụp đổ, thì còn thảm hơn cả nhà bình thường; có môn phong mà không có khoa cử, sống ngay thẳng, làm người trong sạch, tà khí không dám lấn, tự có phúc duyên. Nhà cậu chính là như vậy…«

»Ta biết, ta biết.« Triệu thị nói cho qua, »là chính ta muốn chia nhà. Ta không muốn nhìn thấy các con ầm ĩ như thế này nữa. Nhất là em con, mười năm sôi kinh nấu sử, kết cục lại ra nông nỗi này. Các con là anh em ruột, con không trông nom nó thì ai trông nom nó? Nhưng anh em cũng như vợ chồng, ngày qua ngày, năm qua năm mà sinh vết xước, tình cảm dù tốt đẹp đến đâu cũng không chịu nổi. Con cứ coi như vì hiếu thuận với ta, mà chia cái nhà này ra đi.«

Đậu Hoán Thành thề trước mặt mẹ: »Con nhất định sẽ trông nom em trai thật tốt. Không cần phải chia nhà…«

Triệu thị lắc đầu: »Con nghe ta nói. Cha con tuy để lại muôn vàn gia sản, nhưng chẳng bằng một phần ba số của cải nhà họ Đậu hiện nay. Ta muốn chia của cải trong nhà làm ba, ta một phần, con một phần, em con một phần. Ta sống với em con, đợi khi ta đi rồi, phần của ta để lại cho em con…«

Đây là muốn chia nhà, hay muốn chia gia sản?

Đây là ý của mẹ, hay là ý của em?

Đậu Hoán Thành không dám nghĩ sâu, hắn gật đầu.

Triệu thị mời cậu Triệu, vị tri huyện Chân Định bấy giờ, cùng người nhà mẹ đẻ của hai người vợ đến làm chứng, chia nhà ra.

Đã mẹ sống với em trai, Đậu Hoán Thành nhường lại căn nhà lớn ở huyện Chân Định, cho xây ở phía đông huyện thành một ngôi nhà ngói xanh năm gian.

Từ đó nhà họ Đậu chia làm đôi.

Chi của Đậu Hoán Thành vì ở phía đông thành, người ta gọi là »Đông Đậu«, chi của Đậu Diệu Thành vì ở phía tây thành, người ta gọi là »Tây Đậu«.

Đậu Diệu Thành chính là cụ nội của Đậu Tri Vi.

Quả đúng như nỗi lo của Đậu Hoán Thành. Chưa được mấy năm, vợ lẽ của Đậu Diệu Thành tranh giành sủng ái, gây ra án mạng, lại lôi ra biết bao nhiêu chuyện nhơ nhớp trong nội viện. Tuy bị đè xuống được, nhưng chi Tây Đậu đã tổn thất nguyên khí, Đậu Diệu Thành chưa đầy bốn mươi đã bệnh mất, con cháu lần lượt sa sút, chỉ sống được Đậu Đạc, ông nội của Đậu Tri Vi.

»Đông Đậu« thì người đông đúc thịnh vượng.

Đậu Hoán Thành có hai trai ba gái. Chín cháu trai, ba cháu gái, mười một cháu ngoại trai, chín cháu ngoại gái, trong đó có hai người con trai và một người con rể lần lượt đỗ tiến sĩ.

Ông không quên lời hứa trước mặt mẹ mình, trước sau vẫn hết lòng trông nom chi của Đậu Diệu Thành.

Sau khi Đậu Diệu Thành qua đời, Đậu Hoán Thành đón Đậu Đạc còn nhỏ tuổi về bên mình, giúp Đậu Đạc quản lý gia sản, đích thân dạy nó đọc sách học hành, đến khi nhìn nó thành gia lập nghiệp rồi, mới giao gia sản cho Đậu Đạc không thiếu một phân. Khi chết còn để lại di chúc: »Đông Đậu Tây Đậu là một nhà, chia ở chứ không chia tông«.

Đậu Đạc nhớ về bác mình còn sâu đậm hơn cả cha ruột. Ông coi Đậu Hoán Thành như cha mình, cùng mấy người anh em họ như anh em ruột. Sau khi con trai Đậu Hoài Anh ra đời, lại cùng xếp vai thứ với đám anh em thuộc bậc »Thế« của phủ Đông bên nhà họ Đậu, để tỏ rằng hai nhà như một nhà, không bao giờ phân cách.

Vì thế cha của Đậu Tri Vi tuy là con một, lại được người ta gọi là Thất gia.

Còn người được gọi là Tam gia, chính là Đậu Trinh, con trai trưởng của Đậu Yến, vị nhị bá tổ.

※

Tháng này tôi tham gia thi đấu PK, xin mọi người lúc rảnh rỗi ghé xem bảng PK, nếu ‹Cửu Trọng Tử› chưa lọt vào top mười, mong mọi người giúp bỏ một phiếu, nếu đã vào top mười rồi, thì ai có phiếu thì bỏ phiếu, ai không có phiếu thì xem bản chính nhé!

O(∩_∩)O~

Chúc mọi người năm mới vui vẻ.

※